2008 Yılı Eğitim ve Yükseköğretim Bütçesi

2008 Yılı Eğitim ve Yükseköğretim Bütçesi, Zorunlu İhtiyaçları Karşılamaktan Uzak!

2008 yılında bütçeden eğitime ayrılan pay, eğitime katılan öğrenci sayısı her yıl arttığı bir dönemde, zorunlu ihtiyaçları karşılamaktan bile uzaktır.

 

·         Hükümet, eğitim harcamalarını büyük oranda öğrenci ve velilerin sırtına yıkmaya çalışmaktadır.

·         Üniversite harçları kaldırılmalı, bütçeden yükseköğretime ayrılan pay en az % 50 arttırılmalıdır.

2008 Yılı Eğitim ve Yükseköğretim Bütçesi, Zorunlu İhtiyaçları Karşılamaktan Uzak!

2008 yılı eğitim ve yükseköğretim bütçeleri yarın TBMM’de görüşülecek. Yıllardır eğitim politikasına yön veren siyasiler, yine eğitim sisteminde yaşanan temel sorunlar üzerinden değil, sadece rakamlar üzerinden hesaplamalar yaparak eğitim ve yükseköğretim bütçesini şekillendirmeye çalışacaklar.

2007 yılında 21,3 milyar YTL olan eğitim bütçesi, artan okul, derslik ve öğrenci sayısına rağmen, 2008 yılı için 22,9 milyar YTL olarak öngörülmüştür. Üstelik bu rakamın 15.4 milyar YTL’sini (%67) personel harcamaları oluşturmaktadır. Milli Eğitim Bakanlığı yıllardır okullara yeterli ödenek ayırmadığı için eğitim harcamalarının önemli bir bölümü yıllardır öğrenci velilerinin üzerinden çeşitli adlar altında karşılanmaktadır.

2008 yılı eğitim bütçesi, gerek genel içeriğiyle, gerekse eğitime ayrılan payın yetersizliği ile birlikte  değerlendirildiğinde önümüzdeki yılının, eğitim emekçileri, öğrenciler ve öğrenci velileri açısından yeni sorunlar ve sıkıntılarla geçeceğini bugünden göstermektedir. Anlaşılan odur ki AKP Hükümeti, eğitimin sorunları arttıkça eğitimi kamu kaynaklarıyla finanse etmek yerine, bütçeden yeterli pay ayırmayarak, eğitimin ve yükseköğretimin giderlerini tamamen yurttaşların üzerine yıkmaktadır.

2008 yılı için öngörülen bütçe rakamları ile, eğitim sisteminde yapısal hale gelen fiziki alt yapı, öğretmen, idari ve akademik personel açıkları, araç gereç gereksinimi vb sorunların ve ihtiyaçların karşılanabilmesi mümkün değildir. Bu anlamda 2008 yılı, tüm halkımız gibi, eğitim ve bilim emekçileri, öğrenci ve veliler açısından yine sorunlarla dolu bir yıl olacaktır.

2008 MEB Eğitim Bütçe Rakamları

2008 yılında MEB’e bütçeden ayrılan pay, eğitimin artan sorunları ve öğrenci sayısı dikkate alınarak hesaplandığında, devletin artık “kamusal eğitimi” gözden çıkardığını, eğitim sistemini kendi sorunlarıyla baş başa bıraktığını göstermektedir. Bu durumu bütçe rakamları ve bu rakamların yorumlanması ile açıkça gözlemleyebilmek mümkündür.

2008 Yılı MEB bütçe rakamları çerçevesinde şu tespitleri yapmak mümkündür;

·         2008 yılı için öngörülen Gayri Safi Milli Hasıla (GSMH) beklentisi 716 milyar 596 milyon YTL’dir.

·         2008 yılı Eğitim Bütçesi, 22 milyar 915 milyon YTL olarak belirlenmiştir.

·         2008 MEB Bütçesi, Gayri Safi Milli Hasılanın %3,2’sine tekabül etmektedir (2007’de GSMH’nin 5,3’üne tekabül ediyordu).

·         MEB Bütçesinin %67’sini oluşturan 15 milyar 404 milyon YTL sadece personel giderleri için ayrılmıştır. Eğitim bütçesi içinde personel giderleri artıyor gibi görünse de, personel harcamalarının milli gelir içindeki payının ciddi anlamda düşürülmesi hedeflenmektedir.

·         Cari ve sermaye transferlerinden oluşan transferlerin toplam oranı %9,7, miktarı ise 2 milyar  217 milyon YTL’dir.

·         Mal ve hizmet alımları için ayrılan miktar ise 2 milyar 215 milyon YTL (%9,6) dir. 

2008 MEB bütçesine bakıldığında harcamaların neredeyse tamamının zorunlu harcamalar olduğu görülmektedir. 2008 Eğitim Bütçesinin, önümüzdeki yıl eğitimin niteliğini yükseltmek adına, laik, bilimsel ve demokratik bir eğitim sistemi oluşturmak adına umut vermemektedir.  Öngörülen bütçe rakamları sadece zorunlu harcamalar karşılayacak, eğitim sistemi geçmiş yıllarda olduğu gibi yine sorunlarıyla baş başa bırakılacaktır.

Türkiye’de Bütçeden Eğitime Ayrılan Pay ve  Eğitim Harcamalarının Milli Gelire Oranı

Yıllar	MEB Bütçesinin Konsolide Bütçeye Oranı (%)	MEB Bütçesinin GSMH’ye Oranı (%)
1999	7,85	2,72
2000	7,17	2,66
2001	8,37	2,19
2002	7,61	2,66
2003	6,91	2,85
2004	8,53	3,00
2005	9,53	3,07
2006	9,50	2,95
2007	10,42	3,40
2008	10,30	3,13

Her fırsatta bütçeden en yüksek payı eğitime ayırdığını söyleyen AKP hükümeti, eğitim harcamalarının milli gelir içindeki payını daha da aşağılara çekmeyi hedeflemektedir. Üç yıllık yapılan bütçeye göre, Milli Eğitim Bakanlığı bütçesinin milli gelir (GSMH) içindeki payı, 2007 yılında %3,33 iken, bu rakamın 2008 yılında % 3,13, 2009 yılında ise % 2,81 olması hedeflenmektedir. Oysa eğitimin sorunları bütçe rakamlarının azaltılmasını değil, arttırılmasını gerekmektedir. 

Eğitimden beklenen amaçların gerçekleşmesi, artan öğrenci sayısı, 135 bini bulan derslik açığı, eğitimin niteliğinin yükselmesi, fiziki alt yapı ver donanım eksikliklerinin giderilmesi, 30 öğrencili sınıfların oluşturulması ve öğretmen açıklarının giderilmesi için MEB bütçesinin milli gelire oranı en az %5  olmalıdır. Bunun altındaki her rakam, sorunları gelecek yıllara ertelemekten başka bir anlam ifade etmemektedir.

2008 Yükseköğretim Bütçesi Rakamları;

·         2008 yılı için yükseköğretime ayrılan pay rakamsal olarak, 7 milyar 318 milyon YTL’dir ve milli gelirin %1’ine denk gelmektedir. Geçtiğimiz yıllarda olduğu gibi yükseköğretim bütçesine ayrılan pay yine % 1 seviyesinde kalmıştır. Bu oran, ülkemizde yükseköğretime ne kadar önem verildiğinin görülmesi açısından önemlidir.

·         Yükseköğretim bütçesinin %52,6’sını (3 milyar 850 milyon YTL) personel harcamaları oluşturmaktadır.

·         Mal ve hizmet alım giderleri 1 milyar 363  milyon YTL, Sermaye gideri ve cari transferler toplamı ise 1 milyar 597 milyon YTL, sosyal güvenlik devlet primi giderleri 506 milyon YTL ’dir.

Bütçeden 2008 yılı için Milli Eğitim Bakanlığı’na ve yükseköğretime ayrılması düşünülen payların eğitim sisteminin en temel ihtiyaçlarını karşılamaktan ne kadar uzak olduğunu bütçenin fonksiyonel dağılımı tüm açıklığıyla göstermektedir. AKP Hükümeti, eğitimi “serbest piyasa sistemi”ne açmak, okulları ve üniversitelerimizi birer ticarethane gibi “işletmek” isteğini, geçtiğimiz 5 yılda atmış olduğu fiili ve yasal adımlarla pek çok kez göstermiştir. Bu anlamda AKP, 2008 yılı eğitim bütçesi ile “paralı eğitime devam”  edeceğinin mesajını vermektedir.

Türkiye’de Bütçeden Yükseköğretime Ayrılan Pay ve Milli Gelire Oranı

Yıllar	Yükseköğretim Bütçesinin Konsolide Bütçeye Oranı (%)	Yükseköğretim Bütçesinin GSMH’ye Oranı (%)
1999	2,49	0,86
2000	2,26	0,84
2001	2,82	0,74
2002	2,55	0,89
2003	2,27	0,94
2004	2,45	0,86
2005	3,34	1,07
2006	3,35	1,04
2007